Waarom voel ik mij zo overweldigd sinds mijn diagnose?

Een diagnose van pulmonale hypertensie kan veel tegelijk in beweging zetten. Misschien was er eerst opluchting omdat je klachten eindelijk een naam kregen. Tegelijk kunnen er angst, verdriet, ongeloof of verwarring opkomen. Je krijgt nieuwe medische informatie, moet afspraken maken en probeert te begrijpen wat de diagnose voor je dagelijks leven en je toekomst betekent.

Sommige mensen beginnen meteen alles op te zoeken. Anderen kunnen nauwelijks opnemen wat er tijdens een gesprek wordt verteld. Misschien wisselen die reacties elkaar af: het ene moment wil je elk detail kennen, het volgende moment wil je er even helemaal niets meer over horen.

Thema
Angst en onzekerheid
Doelgroep
Patiënt

Je stresssysteem probeert je te beschermen

Wanneer je nieuws krijgt dat grote gevolgen kan hebben voor je gezondheid en toekomst, kan je stresssysteem in werking treden. Je brein probeert gevaar snel te herkennen en je lichaam maakt zich klaar om te reageren.

Dat kan zich op heel verschillende manieren tonen. Misschien gaan je gedachten razendsnel en wil je voortdurend informatie zoeken. Je kunt gespannen, prikkelbaar of snel emotioneel zijn. Bij anderen gebeurt bijna het tegenovergestelde: hun hoofd lijkt leeg, ze onthouden weinig of voelen zich verdoofd.

Dat zijn grotendeels automatische reacties. Ze betekenen niet dat je zwak bent of verkeerd met de diagnose omgaat. Wanneer je onder stress staat, kan het tijdelijk moeilijker zijn om informatie te verwerken, keuzes te maken en overzicht te bewaren.

Omdat sommige lichamelijke gewaarwordingen bij stress en pulmonale hypertensie op elkaar kunnen lijken, is het belangrijk om klachten niet automatisch aan spanning toe te schrijven. Neem contact op met je behandelend arts wanneer je bijvoorbeeld duidelijk meer kortademig bent dan gewoonlijk, flauwvalt of bijna flauwvalt, nieuwe of toenemende pijn of druk op de borst ervaart, of wanneer andere lichamelijke klachten plots veranderen of duidelijk verergeren. Bij ernstige of snel toenemende klachten zoek je onmiddellijk medische hulp. Bespreek met je behandelend arts ook vooraf welke veranderingen in jouw situatie aanleiding zijn om contact op te nemen.

Je bent je leven opnieuw aan het ordenen

Na een diagnose verwerk je niet alleen medische informatie. Ook het beeld dat je van je leven en toekomst had, kan plots veranderen. Misschien vraag je je af wat nog mogelijk is voor je werk, gezin, relaties of plannen.

Het kost tijd om je daartoe te verhouden. De ene dag kan angst overheersen, de andere dag verdriet, boosheid of zelfs opluchting. Soms functioneer je eerst verrassend goed en komt de emotionele weerslag pas later.

Aanpassen betekent niet dat je de diagnose moet aanvaarden in de zin van ze goed of gemakkelijk vinden. Het betekent eerder dat je geleidelijk ontdekt wat deze nieuwe werkelijkheid voor jou betekent en hoe je ermee kunt leven. Dat proces verloopt zelden in een rechte lijn.

Getuigenis

Toen mijn dochtertje van toen 4 jaar de diagnose “Pulmonale Hypertensie” meekregen, hadden we nog nooit over deze ziekte gehoord en wisten we niet wat er komen zou. Een vloedgolf aan vragen en twijfels volgde. Een storm van wisselende emoties. Voor iedereen ging het leven verder maar voor ons stond het stil. Het werd een jaar van onzekerheid.

Heidi, mama van Margot

Lees het volledige verhaal

Wat kan helpen wanneer alles te veel is?

Je hoeft niet meteen een hele reeks technieken onder de knie te krijgen. Vaak helpt het al om de hoeveelheid die op je afkomt kleiner en overzichtelijker te maken.

Doseer de informatie

Na de diagnose kan het voelen alsof je onmiddellijk alles moet begrijpen. Toch hoef je niet alle informatie in één keer te verwerken.

Vraag bijvoorbeeld aan je arts wat je op dit moment zeker moet weten en wat nog kan wachten. Kies enkele betrouwbare informatiebronnen en merk op wanneer verder zoeken je vooral onrustiger maakt. Het is oké om informatie even weg te leggen en er later op terug te komen.

Richt je op de eerstvolgende stap

Wanneer je overweldigd bent, probeert je hoofd vaak veel vragen tegelijk op te lossen: Wat betekent dit voor mijn werk? Welke behandeling krijg ik? Wat moet ik aan mijn omgeving vertellen? Hoe ziet mijn toekomst eruit?

Je hoeft daar vandaag niet allemaal een antwoord op te hebben.

Probeer jezelf de vraag te stellen:

Wat is de eerstvolgende stap die nu nodig is?

Dat kan iets kleins zijn: een afspraak noteren, één vraag opschrijven voor je arts of iemand vertellen dat het even te veel is. De rest mag wachten.

Zoek houvast wanneer de spanning oploopt

Wanneer je erg gespannen bent, kan je aandacht helemaal opgeslorpt worden door gedachten over de diagnose, lichamelijke gewaarwordingen of mogelijke toekomstscenario’s.

Sommige mensen hebben dan baat bij grounding: eenvoudige technieken die helpen om je aandacht opnieuw te richten op de concrete omgeving en het huidige moment. Het doel is niet om angst of verdriet weg te duwen, maar om opnieuw wat houvast te krijgen wanneer je overspoeld raakt.

Een voorbeeld van een grounding-oefening vind je hier.

Je hoeft zo’n techniek niet meteen alleen uit te zoeken. Een psycholoog, andere zorgverlener of begeleide workshop kan helpen om te ontdekken welke oefeningen voor jou prettig en bruikbaar zijn.

Neem iemand mee naar belangrijke gesprekken

Tijdens een medisch gesprek moet je luisteren, nieuwe begrippen begrijpen en beslissingen nemen. Het is dan niet vreemd dat je achteraf niet meer precies weet wat er gezegd werd.

Een vertrouwd persoon kan het gesprek mee voorbereiden, notities nemen en achteraf helpen overlopen wat werd afgesproken, maar is er ook zeker voor als emotionele steun.

Blijf ook ruimte maken voor het gewone leven

Na een diagnose kan het lijken alsof alles plots om pulmonale hypertensie draait. Medische afspraken, informatie en zorgen nemen gemakkelijk veel ruimte in.

Toch kan het helpen om ook kleine vertrouwde dingen te blijven doen: muziek luisteren, iemand bellen, een programma bekijken of iets anders dat je graag doet en lichamelijk haalbaar is.

Dat betekent niet dat je de diagnose ontkent. Het kan juist helpen om even niet voortdurend met ziekte bezig te moeten zijn. Pulmonale hypertensie maakt deel uit van je leven, maar je bent meer dan je diagnose.

Je hoeft het niet alleen te dragen

Het is begrijpelijk dat je tijd nodig hebt om na een diagnose opnieuw houvast te vinden. Je hoeft niet te wachten tot je volledig vastloopt om steun te vragen.

Praat met iemand die je vertrouwt. Je kunt ook terecht bij je behandelend arts, huisarts, een psycholoog, lotgenoten of de patiëntenvereniging.

Zoek zeker extra hulp wanneer het gevoel van overweldiging blijft aanhouden, wanneer je nauwelijks nog slaapt of functioneert, noodzakelijke zorg begint te vermijden of wanneer angst, somberheid of wanhoop steeds meer ruimte innemen.

Je hoeft vandaag nog niet te weten hoe je de rest van je leven met pulmonale hypertensie zult omgaan. Voor nu mag één volgende stap genoeg zijn.

Misschien vind je dit ook interessant?

Angst en onzekerheid

Wat kunnen mindfulness-gerichte technieken voor mij betekenen?

Leven met pulmonale hypertensie kan ervoor zorgen dat je aandacht vaak naar je lichaam, je klachten of de…

Patiënt
Psychologische hulp​

Hoe kan ik mijn mantelzorg rond mij organiseren?

Wanneer je door pulmonale hypertensie vaker hulp nodig hebt, komt veel zorg soms vanzelf bij één persoon terecht:…

Mantelzorger, Patiënt
Psychologische hulp​

Hoe weet ik of een psycholoog bij mij past?

Een psycholoog zoeken is één ding. Weten of je bij de juiste persoon terechtgekomen bent, is iets anders.…

Mantelzorger, Patiënt

Weet je niet meteen waar te beginnen?

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Bel de PH-telefoon voor een gesprek met iemand die de ziekte kent, of zoek gericht psychologische hulp in je buurt.