
Wat kunnen mindfulness-gerichte technieken voor mij betekenen?
Leven met pulmonale hypertensie kan ervoor zorgen dat je aandacht vaak naar je lichaam, je klachten of de…
Je had misschien net een manier gevonden om met pulmonale hypertensie te leven. Je wist beter wat je aankon, had activiteiten aangepast of durfde opnieuw plannen te maken. En dan nemen je klachten toe, volgt er een ziekenhuisopname of blijkt iets wat voordien lukte plots moeilijker te gaan.
Zo’n verandering kan hard aankomen. Niet alleen lichamelijk, maar ook emotioneel. Misschien vraag je je af: Moet ik opnieuw alles aanpassen? Wat is tijdelijk en wat niet?
Bij een moeilijke periode zoeken mensen soms de oorzaak bij zichzelf: Heb ik te veel gedaan? Had ik beter moeten opletten?
Maar een achteruitgang is niet noodzakelijk iets wat je had kunnen voorkomen. Pulmonale hypertensie kan bij sommige mensen een progressief verloop hebben. Dat betekent dat de ziekte en de gevolgen ervan in de loop van de tijd kunnen toenemen, ook wanneer je je behandeling goed opvolgt en zorgvuldig met je grenzen omgaat.
Een moeilijke dag of periode betekent daarom niet automatisch dat je ziekte blijvend achteruitgaat. Klachten kunnen om verschillende redenen wisselen. Bespreek nieuwe of duidelijk toegenomen lichamelijke klachten met je behandelend arts, zodat die samen met jou kan bekijken wat er aan de hand is.


Leven met een chronische ziekte vraagt voortdurend aanpassing. Soms vind je een manier van leven die een tijdlang werkt. Wanneer je gezondheid of mogelijkheden veranderen, kan die opnieuw onder druk komen te staan.
Daarbij kunnen gevoelens van verlies terugkeren. Misschien had je net meer vertrouwen gekregen, een activiteit hervat of nieuwe plannen gemaakt. Als dat opnieuw onzeker wordt, kunnen verdriet, frustratie, angst of boosheid weer sterker aanwezig zijn.
Dit past bij levend verlies. Je verwerkt zo’n verlies niet één keer om het daarna achter je te laten. Aanpassing verloopt dynamisch: moeilijke gevoelens kunnen een tijd minder op de voorgrond staan en opnieuw sterker worden wanneer je gezondheid, mogelijkheden of toekomstverwachtingen veranderen.
Meer lezen over Levend verlies kan je hier (Artikel 32).
Dat betekent niet dat je terug bij het begin bent.
“Er is veel verklaard van hoe alles begonnen en verlopen is en dat maakt het begrijpelijker en iets meer aannemelijk maar het blijft alleszins wel hangen dat levens van de ene op de andere dag dermate kunnen overhoop gehaald worden. Ondertussen is er wel wat tijd over gegaan en heeft veel van wat nog mogelijk is zijn gewone gang gevonden. Niets daarvan was zo te voorzien maar de tijd heelt vele wonden, ook al blijven er littekens.”
Henk
Lees het volledige verhaal
Ook wanneer je opnieuw moet aanpassen, neem je eerdere ervaringen mee. Misschien weet je ondertussen beter welke signalen belangrijk zijn, welke aanpassingen voor jou werken, wie je kunt inschakelen en wat je helpt wanneer onzekerheid of verdriet sterk aanwezig zijn.
Niet alles wat vroeger hielp, zal nu nog even goed werken. Soms moet je opnieuw zoeken. Maar je doet dat met kennis en ervaring die je eerder nog niet had.
Wanneer je al langer met PH leeft, kun je ook streng worden voor jezelf:
Ik zou hier ondertussen beter mee moeten kunnen omgaan.
Waarom raakt dit mij opnieuw zo hard?
Dat je opnieuw verdrietig, angstig of gefrustreerd bent, betekent niet dat je verkeerd met je ziekte omgaat. Het zijn begrijpelijke reacties op een situatie die opnieuw iets van je vraagt.
Zelfcompassie betekent hier vooral dat je probeert jezelf niet extra te veroordelen omdat het moeilijk is. Je hoeft daar geen techniek van te maken. Het kan al helpen om te erkennen: Dit is opnieuw veel. Het is begrijpelijk dat dit mij raakt.
Meer lezen hierover kan je hier (Artikel 31).
Wanneer het lichamelijk of emotioneel moeilijker gaat, kan nadenken en beslissen meer energie kosten. Daarom kan het helpen om op een rustiger moment een kort persoonlijk plan te maken.
Daarin kun je bijvoorbeeld opnemen:
Welke lichamelijke, emotionele of praktische signalen vertellen mij dat het minder goed gaat? Noteer ook wanneer je volgens de afspraken met je behandelend arts contact moet opnemen.
Bijvoorbeeld meer rustruimte, afspraken schrappen, informatie doseren, iemand bellen of je activiteiten tijdelijk aanpassen.
Denk aan je behandelend arts, huisarts, partner, familie of vrienden, maar ook aan praktische hulp, een lotgenoot, buddy, patiëntenvereniging of psycholoog.
Bijvoorbeeld: Ik hoef niet alles vandaag op te lossen. Of: Hulp inschakelen hoort ook bij omgaan met mijn ziekte.
Maak het plan niet te uitgebreid. Het moet vooral bruikbaar zijn op een moment waarop je weinig energie hebt. Bekijk het af en toe opnieuw en pas het aan op basis van wat je hebt geleerd.
Wanneer je gezondheid verandert, hoef je niet zelf alle antwoorden te vinden. Een behandelend arts kan helpen inschatten wat lichamelijk verandert. Mensen rondom jou kunnen praktische of emotionele steun bieden. Een lotgenoot kan herkennen hoe het voelt om opnieuw te moeten aanpassen. En wanneer verdriet, angst of moedeloosheid blijft overheersen, kan ook professionele psychologische ondersteuning helpen.
Een moeilijke periode kan betekenen dat je opnieuw moet zoeken naar wat haalbaar en belangrijk is. Maar je doet dat niet met lege handen. Je neemt eerdere ervaringen, vaardigheden én de beschikbare hulp rondom jou mee.

Leven met pulmonale hypertensie kan ervoor zorgen dat je aandacht vaak naar je lichaam, je klachten of de…

Wanneer je door pulmonale hypertensie vaker hulp nodig hebt, komt veel zorg soms vanzelf bij één persoon terecht:…

Een psycholoog zoeken is één ding. Weten of je bij de juiste persoon terechtgekomen bent, is iets anders.…
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Bel de PH-telefoon voor een gesprek met iemand die de ziekte kent, of zoek gericht psychologische hulp in je buurt.
Zie je een foutje of heb je een suggestie voor deze specifieke pagina? Laat het ons gerust weten.